Ahmet Dedeoğlu
04-17-2008, 01:15 AM
Basketbolda Ev Sahİbİ Olma Avantaji
Yazar Turhan TOROS
Basketbolda ev sahibi olma avantajının (home advantage) etkileri ülkemiz açısından yeni bir konu olarak dikkat çekmektedir.
İç sahada basketbol maçı oynama avantajına olan inanç yıllarca popüler olmuştur ve antrenörlerde buna göre stratejiler geliştirmişlerdir.
Ev sahibi avantajının var oluşunu doğrulayan ilk araştırma Schwartz ve Barsky (1977) tarafından yayınlanmıştır. İlk araştırmadan itibaren ev sahibi avantajının varoluşu, geniş bir spor çeşitliliği ve farklı standart seviyelerinde gösterilmiştir. Böyle bir ev sahibi avantajının varoluşu için nedenler büyük oranda yöresel kalabalık desteğine bağlı görülmektedir. Ancak bu etkilerin nasıl oluştuğu halen tamamen anlaşılamamıştır. Fakat şampiyona finallerinde ev sahibi avantajının azaldığı görülmektedir.
Courneya ve Carron (1992) ise ev sahibi olma avantajını, ev sahibi takımların %50’sinden daha fazla kazandığı sürekli bir bulgu olarak tanımlamışlardır. 1970’lerin sonundan günümüze kadar, deneysel araştırmalar, önemli bir ev sahibi avantajının varlığını bir çok spor branşında inceleyerek, hem profesyonel düzeyde hem kolej düzeyinde hem de lise seviyesinde ortaya çıkarmıştır.
Ev sahibi olma avantajının varlığını destekleyen bir çok araştırmanın aksine, yapılan bir başka araştırmada, final serilerinde ev sahibi takımlar galibiyete daha yakın görülmesine rağmen, müsabakaların sadece %33’ünü kazanmışlardır (Baumeister ve Steinhilber, 1994). Bu araştırma sonucuna göre, ev sahibi takımın avantajının dezavantaja döndüğü görülmektedir. Yani bir şampiyona esnasında, play-off’un final karşılaşmalarında kendi sahalarında oynayan takımların “choke” gözüktüğü sonucuna varılmıştır. Yıllar boyunca, diğer araştırmacılar, bu sonuçları varsaymazken, bazı araştırmacılar benzer etkiler bulmuşlardır. Günümüzde, final serilerinde, bir ev sahibi olma avantajı olup olmadığı hakkındaki tartışmalar devam etmektedir.
Schwartz ve Barsky (1977), 1485 kolej basketbol müsabakalarındaki istatistiksel bilgileri toplayarak ev sahibi avantajının var oluşunu gösteren ilk araştırmayı yapmışlardır. Bu araştırmada, ev sahibi takımın kolej basketbolunda %64 ile kazandığını bulmuşlardır. Ev sahibi olma avantajı, kolej basketbolunda ev sahibi takımın %70’lik bir galibiyet yüzdesine sahip olduğu şeklindeki en dramatik etkiyi anlatan Varca tarafından yapılan araştırmalar tarafından ayrıca kabul edilmiştir. Varca 1977-1978 yılları içinde Güney-Orta Konferans Basketbol Karşılaşmalarındaki takımları, fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan saldırgan davranışlar açısından ev sahibi ve konuk takımları karşılaştırmıştır. Ev sahibi takımların ribaunt, top çalma atış blokları konusunda konuk takımlara göre daha fazla üstünlük sağladığını göstermiştir. Fakat bu bulguya karşın, konuk takımlar daha fazla kişisel faul yapma eğiliminde bulunmuştur. Sınıflama dışı tutulan davranışlar incelendiğinde ise sayı yüzdeleri ve serbest atış yüzdelerinde takımlar arasında anlamlı fark olmadığını göstermiştir (Varca, 1980).
Müsabakalar, dengeli olarak, bir ev sahibi ve deplasman yarışması altında oynanırsa, ev sahibi avantajının olduğu kanıtı baskındır. Yıllar boyunca, ev sahibi avantajının varlığını belirten bir çok araştırma yapılmıştır ve bu araştırmalar halen devam etmektedir.
Yazar Turhan TOROS
Basketbolda ev sahibi olma avantajının (home advantage) etkileri ülkemiz açısından yeni bir konu olarak dikkat çekmektedir.
İç sahada basketbol maçı oynama avantajına olan inanç yıllarca popüler olmuştur ve antrenörlerde buna göre stratejiler geliştirmişlerdir.
Ev sahibi avantajının var oluşunu doğrulayan ilk araştırma Schwartz ve Barsky (1977) tarafından yayınlanmıştır. İlk araştırmadan itibaren ev sahibi avantajının varoluşu, geniş bir spor çeşitliliği ve farklı standart seviyelerinde gösterilmiştir. Böyle bir ev sahibi avantajının varoluşu için nedenler büyük oranda yöresel kalabalık desteğine bağlı görülmektedir. Ancak bu etkilerin nasıl oluştuğu halen tamamen anlaşılamamıştır. Fakat şampiyona finallerinde ev sahibi avantajının azaldığı görülmektedir.
Courneya ve Carron (1992) ise ev sahibi olma avantajını, ev sahibi takımların %50’sinden daha fazla kazandığı sürekli bir bulgu olarak tanımlamışlardır. 1970’lerin sonundan günümüze kadar, deneysel araştırmalar, önemli bir ev sahibi avantajının varlığını bir çok spor branşında inceleyerek, hem profesyonel düzeyde hem kolej düzeyinde hem de lise seviyesinde ortaya çıkarmıştır.
Ev sahibi olma avantajının varlığını destekleyen bir çok araştırmanın aksine, yapılan bir başka araştırmada, final serilerinde ev sahibi takımlar galibiyete daha yakın görülmesine rağmen, müsabakaların sadece %33’ünü kazanmışlardır (Baumeister ve Steinhilber, 1994). Bu araştırma sonucuna göre, ev sahibi takımın avantajının dezavantaja döndüğü görülmektedir. Yani bir şampiyona esnasında, play-off’un final karşılaşmalarında kendi sahalarında oynayan takımların “choke” gözüktüğü sonucuna varılmıştır. Yıllar boyunca, diğer araştırmacılar, bu sonuçları varsaymazken, bazı araştırmacılar benzer etkiler bulmuşlardır. Günümüzde, final serilerinde, bir ev sahibi olma avantajı olup olmadığı hakkındaki tartışmalar devam etmektedir.
Schwartz ve Barsky (1977), 1485 kolej basketbol müsabakalarındaki istatistiksel bilgileri toplayarak ev sahibi avantajının var oluşunu gösteren ilk araştırmayı yapmışlardır. Bu araştırmada, ev sahibi takımın kolej basketbolunda %64 ile kazandığını bulmuşlardır. Ev sahibi olma avantajı, kolej basketbolunda ev sahibi takımın %70’lik bir galibiyet yüzdesine sahip olduğu şeklindeki en dramatik etkiyi anlatan Varca tarafından yapılan araştırmalar tarafından ayrıca kabul edilmiştir. Varca 1977-1978 yılları içinde Güney-Orta Konferans Basketbol Karşılaşmalarındaki takımları, fonksiyonel ve fonksiyonel olmayan saldırgan davranışlar açısından ev sahibi ve konuk takımları karşılaştırmıştır. Ev sahibi takımların ribaunt, top çalma atış blokları konusunda konuk takımlara göre daha fazla üstünlük sağladığını göstermiştir. Fakat bu bulguya karşın, konuk takımlar daha fazla kişisel faul yapma eğiliminde bulunmuştur. Sınıflama dışı tutulan davranışlar incelendiğinde ise sayı yüzdeleri ve serbest atış yüzdelerinde takımlar arasında anlamlı fark olmadığını göstermiştir (Varca, 1980).
Müsabakalar, dengeli olarak, bir ev sahibi ve deplasman yarışması altında oynanırsa, ev sahibi avantajının olduğu kanıtı baskındır. Yıllar boyunca, ev sahibi avantajının varlığını belirten bir çok araştırma yapılmıştır ve bu araştırmalar halen devam etmektedir.