Ahmet Dedeoğlu
04-24-2008, 01:53 PM
Potadan veya çemberden dönen topun takip edilerek tutulması veya sayı için tamamlanması hareketidir. Bir takımın oyunu kazanabilmesinde, oyuncularının iyi bir rebound becerisine sahip olmaları gerekir. Çünkü bir oyunda atılan şutların toplamının nerede ise yarısı, kaçırılan şutlardan oluşur. Bu kaçırılan sayılardan dönen topları (reboundları) alabilen takım, genellikle oyunda kazanan taraf olmaktadır. İyi bir rebound tekniğinin yanı sıra, koordinasyon, mücadele hırsı, hareketlilik, zamanlama, sıçrama kuvveti ve denge ribaundun kazanılmasını etkileyen önemli faktörleri oluşturur.
“Rebound almada ihtişam yoktur sadece zafer vardır.”
Rebound almak öğrenilebilir. Çünkü bu kalıtımsal bir yetenek değildir, cesaret, agresif olmak, gurur ve çok çalışma gerektirir. Basketbolda savunma gibi rebound almak da temel öğelerden biridir, bu alanda da fazla skor üretemeyen bir oyuncu takımı adına önemli bir değer haline gelir. Fizik ve sıçrama yetenekleri rebound almak için önemli özellikler olsa da, doğru rebound alma teknikleri kullanılarak saf dışı bırakılabilir.
Genelde antrenman zamanının yüzde 35' i savunmaya, yüzde 60' ı hücum ve yüzde 5' i rebound almaya ayrılır. Antrenörler genelde top kontrolü ve rebound almaya az zaman ayırırlar ancak daha fazlası gereklidir. Antrenmanlarda en çok önem oyuncuların serbest antrenman zamanlarının yüzde 90' ını harcadıkları kısma verilir.Rebound alma tekniklerini geliştirmek için hiçbir kısa yol yoktur. Doğru antrenörlük agresif rebound almaya gerek hücumda gerek savunmada önem vermeyi gerektirir.
En doğru, en etkili rebound tekniklerini öğretebilen antrenör kazanma yüzdesi yüksek bir antrenördür. Böyle bir antrenörün planları hücum reboundunu etkileyen faktörlerle kısıtlı değildir; savunma reboundu almak için gerekli teknik ve taktikleri de kapsaması gerekir. Antrenör planlarına sadece bütün takımın reboundlarına yönelik genel taktikler değil aynı zamanda özel bireysel rebound almak için gerekli detayları da eklemelidir.
Bu yazıda bireysel yada takım halinde farklı rebound pozisyonlarında belli taktiklerin tanımı, gerekli yöntemler, hareketler ve bilgi vereceğiz.
Bireysel yada takım halinde rebound almanın mekanikleri dört alanda tanımlanabilir:1) pozisyon, 2) duruş, 3) yaklaşım, 4) geri dönüş. Bunlar farklı öğeler değildir, hepsi çok yakın bir şekilde birbirleriyle etkileşim içindedir.
Pozisyon
Rebound alma pozisyonu kaçırılan bir atıştan sonra oyuncuların en etkin biçimde rekabet edebilecekleri belirli yerler olarak tanımlanmalıdır. Bu pozisyon ancak hücum oyuncusu potaya doğru hareket içinde olmadığı sürece veya top çembere değdikten sonra statik olur. Hücum oyuncusunun aynı yerde kalıp topu almak için rekabet etmemesi çok nadiren görülür. Savunma pozisyonları hücum oyuncularının pozisyonlarına göre belirlenir. Hücum oyuncularının pozisyonu ise hücumdaki hareketlere ve sahada şutun nerden atıldığına bağlıdır.
Bireysel reboundlarda avantaj sağlamak için oyuncunun doğru pozisyonu alması çok önemlidir. Hücum oyuncusu rebound yarışında savunma oyuncusuna göre daha avantajlıdır çünkü atışın ne zaman yapılacağını yada hücum organizasyonunda bir sonraki hamlenin ne olacağının farkındadır. Savunmadaki oyuncu ise ancak hücumun hareketini önceden tahmin etmeye çalışır. Savunma oyuncusunun savunmadaki hatalı bir duruşu bile hücum oyuncusuna avantaj sağlayacaktır.
Savunma oyuncularının göz önünde bulundurması gereken en önemi kurallardan biri, atış sırasında kendini hücum oyuncusu ile potanın arasında tutmasıdır. Hücum oyuncusu içinde, her atıştan sonra topun çemberden sektikten sonra gideceği tahmini bölgeye doğru hareket etmektir.
Rebound almak için yer tutmak ve doğru pozisyonda bulunmak kaçan şuttan sonra alınacak rebound için en önemli noktadır. Yanlış pozisyondan reboundu almaya çalışan oyuncunun topu alma şansı ciddi oranda azalacaktır.
Duruş
Reboundu almak için duruş, vücudun, oyuncuya kaçan şutu kovalamayı sağlayacak şekilde doğru pozisyon almasıdır. Bu alanda vücudun en önemli kısımları, ayaklar, dirsekler, parmaklar, gözler, kollar, bacaklar ve kafadır. Diğer önemli unsurlar vücudun dengesi, bacakların açık oluşu, dizlerin bükülü oluşu ve ağırlık merkezinin doğru yerde olmasıdır.
Doğru duruş bireysel reboundlar için mutlaktır. Oyuncu her yöne kolay ve çabukça hareket edebilecek durumda olmalıdır. Pozisyon almak rebound almanın temelini oluşturur, ama duruş en gerekli araçtır. Oyuncunun kaçan şuttan sonra topa hamleyi ilk yapacağı anda duruşu rebound duruşudur. Duruşun tek önemli bir işlevi vardır, o da oyuncunun vücudunu reboundu alabilmek için en avantajlı şekle sokmaktır.
Rebound duruşunun temel kuralları aşağıda sıralanmaktadır.
1. Ayaklar. Ayakların arasında mesafe olmalıdır. İdeal pozisyon birebir omuz genişliğidir. Normal şartlarda bu rahat ve doğal bir aralık sağlar. Ayakların rahat olması çok önemlidir ve ayaklar birbirine paralel olmalıdır.
2. Dizler. Basketbol ayakta dik durarak başarılı bir şekilde oynanamaz. Oyuncuların dizlerinde esneklik olmalıdır. Asla dizleri dik konuma getirmeyin. Her zaman dizler hafif bükülü kalça yere yakın olmalıdır. Ağırlık merkezi ayağın ön kısmındadır. Bacaklarda rahatça hareket edebilmek için rahat durumda olmalı.
3. Gövde. Gövdenin çembere bulunduğu yine doğru ileriye hafif bir eğilimi olmalıdır. Bu pozisyon oyuncunun ileri, geri ve yana hareket etmesini sağlar.
4.Kalçalar. Kalçalar yere yakın, vücudu yarım emekleme pozisyonuna sokmalıdır. Bu kaçırılan şuta doğru patlayıcı hareket sağlar.
5. Dirsekler. Dirsekler vücudun dışında vücuttan uzağa doğru durmalıdır. Bu şekilde kollar rahatça hızla herhangi bir yöne hareket edebilir. Kollar gövdenin yanında kalırsa rakip oyuncu vücuduyla baskı uygulayarak bireyin kollarını kullanışsız hale getirebilir.
6. Eller. Ellerin ve parmakların doğru pozisyonda olması çok önemlidir. Parmaklar açık, yukarı çemberin bulunduğu yöne doğru tutulmalıdır. Her iki elde tamamen açık olmalıdır. Eller hafif kavisli bir şekil alıp, topun avucun içine düşmesi sağlanmalıdır. Eller rahat, esnek ve mümkün olduğunca kuru tutmaya çalışılmalıdır.
7. Gözler ve kafa. Gözler topun çembere çarptıktan sonra ne yöne gideceğini anlamak için şut atıldığı anda topun gidiş yolunu izlemelidir. Asıl konsantrasyonunuz topun gidişine odaklansa da, gözler daha geniş bir açıya sahip olmalıdır. Böylece oyuncu kendi pozisyonunu ve diğer oyuncuların hareketlerini gözlemleyebilir. Kafa yukarıya bakar dik bir şekilde durmalıdır. Bu ancak bir savunma oyuncusu hücum oyuncusunu engellediği durumlarda bozulur. Bu durumda ilk amacı savunma oyuncusunu saf dışı bırakmak, sonra ribaundu almak olmalıdır.
8. Vücut Dengesi. Vücudun dengesi oyuncunun her an her yöne çabuk ve kolayca hareket edebilmesini sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır. Vücudun ağırlığı iki ayağın üstüne eşit dağıtılmalıdır. Oyuncu ileriye yada geriye fazla eğilerek dengesini bozmamaya dikkat etmelidir.
9. Ayak parmakları. Oyuncu topu almak için yukarı doğru hareketliğinde, topuklarını yerden kaldırır ve vücudunun ağırlığını bacaklarına ve ayak parmaklarına bırakır. Yerden ayaklarını kaldırırken de son olarak ayak parmaklarıyla kendini yukarı doğru iter. Ayağın tabanı bütünüyle yere değerken zıplanmamalıdır. Parmak ucundan havaya sıçrandığında daha çok yaylanma sağlanır. Ribaund alırken yükseğe sıçrama metodu geniş sıçramaya tercih edilir. Topa hamle yaparken hareket ilk anki duruştan başladığı için bu duruşa önem verilmelidir.
REBOUND ALINIRKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
_ Şut atılır atılmaz en kısa zamanda potaya doğru hareket edin.
_ Topun nereden sekebileceğini tahmin ederek, iyi yer tutun.
_ Rakiplerinizle aranızı kapatın ve kollarını açarak, hem hareket alanınızı genişletin hem de rakibinizin size müdahale imkanlarını daraltır.
_ Ayaklarınızı omuz genişliğinde açarak, dengenizi en iyi koruyabilecek pozisyonu alın.
_ Topu en yukarıda alabilmek için sıçrama zamanını iyi ayarlayın.
_ Topa sahip olduktan sonra, onu en iyi koruyabileceğiniz pozisyonda tutun.
_ Reboundu yakalayamayacağınızı anladığınız anda topa hafifçe vurun ve tekrar kapmaya çalışın.
“Rebound almada ihtişam yoktur sadece zafer vardır.”
Rebound almak öğrenilebilir. Çünkü bu kalıtımsal bir yetenek değildir, cesaret, agresif olmak, gurur ve çok çalışma gerektirir. Basketbolda savunma gibi rebound almak da temel öğelerden biridir, bu alanda da fazla skor üretemeyen bir oyuncu takımı adına önemli bir değer haline gelir. Fizik ve sıçrama yetenekleri rebound almak için önemli özellikler olsa da, doğru rebound alma teknikleri kullanılarak saf dışı bırakılabilir.
Genelde antrenman zamanının yüzde 35' i savunmaya, yüzde 60' ı hücum ve yüzde 5' i rebound almaya ayrılır. Antrenörler genelde top kontrolü ve rebound almaya az zaman ayırırlar ancak daha fazlası gereklidir. Antrenmanlarda en çok önem oyuncuların serbest antrenman zamanlarının yüzde 90' ını harcadıkları kısma verilir.Rebound alma tekniklerini geliştirmek için hiçbir kısa yol yoktur. Doğru antrenörlük agresif rebound almaya gerek hücumda gerek savunmada önem vermeyi gerektirir.
En doğru, en etkili rebound tekniklerini öğretebilen antrenör kazanma yüzdesi yüksek bir antrenördür. Böyle bir antrenörün planları hücum reboundunu etkileyen faktörlerle kısıtlı değildir; savunma reboundu almak için gerekli teknik ve taktikleri de kapsaması gerekir. Antrenör planlarına sadece bütün takımın reboundlarına yönelik genel taktikler değil aynı zamanda özel bireysel rebound almak için gerekli detayları da eklemelidir.
Bu yazıda bireysel yada takım halinde farklı rebound pozisyonlarında belli taktiklerin tanımı, gerekli yöntemler, hareketler ve bilgi vereceğiz.
Bireysel yada takım halinde rebound almanın mekanikleri dört alanda tanımlanabilir:1) pozisyon, 2) duruş, 3) yaklaşım, 4) geri dönüş. Bunlar farklı öğeler değildir, hepsi çok yakın bir şekilde birbirleriyle etkileşim içindedir.
Pozisyon
Rebound alma pozisyonu kaçırılan bir atıştan sonra oyuncuların en etkin biçimde rekabet edebilecekleri belirli yerler olarak tanımlanmalıdır. Bu pozisyon ancak hücum oyuncusu potaya doğru hareket içinde olmadığı sürece veya top çembere değdikten sonra statik olur. Hücum oyuncusunun aynı yerde kalıp topu almak için rekabet etmemesi çok nadiren görülür. Savunma pozisyonları hücum oyuncularının pozisyonlarına göre belirlenir. Hücum oyuncularının pozisyonu ise hücumdaki hareketlere ve sahada şutun nerden atıldığına bağlıdır.
Bireysel reboundlarda avantaj sağlamak için oyuncunun doğru pozisyonu alması çok önemlidir. Hücum oyuncusu rebound yarışında savunma oyuncusuna göre daha avantajlıdır çünkü atışın ne zaman yapılacağını yada hücum organizasyonunda bir sonraki hamlenin ne olacağının farkındadır. Savunmadaki oyuncu ise ancak hücumun hareketini önceden tahmin etmeye çalışır. Savunma oyuncusunun savunmadaki hatalı bir duruşu bile hücum oyuncusuna avantaj sağlayacaktır.
Savunma oyuncularının göz önünde bulundurması gereken en önemi kurallardan biri, atış sırasında kendini hücum oyuncusu ile potanın arasında tutmasıdır. Hücum oyuncusu içinde, her atıştan sonra topun çemberden sektikten sonra gideceği tahmini bölgeye doğru hareket etmektir.
Rebound almak için yer tutmak ve doğru pozisyonda bulunmak kaçan şuttan sonra alınacak rebound için en önemli noktadır. Yanlış pozisyondan reboundu almaya çalışan oyuncunun topu alma şansı ciddi oranda azalacaktır.
Duruş
Reboundu almak için duruş, vücudun, oyuncuya kaçan şutu kovalamayı sağlayacak şekilde doğru pozisyon almasıdır. Bu alanda vücudun en önemli kısımları, ayaklar, dirsekler, parmaklar, gözler, kollar, bacaklar ve kafadır. Diğer önemli unsurlar vücudun dengesi, bacakların açık oluşu, dizlerin bükülü oluşu ve ağırlık merkezinin doğru yerde olmasıdır.
Doğru duruş bireysel reboundlar için mutlaktır. Oyuncu her yöne kolay ve çabukça hareket edebilecek durumda olmalıdır. Pozisyon almak rebound almanın temelini oluşturur, ama duruş en gerekli araçtır. Oyuncunun kaçan şuttan sonra topa hamleyi ilk yapacağı anda duruşu rebound duruşudur. Duruşun tek önemli bir işlevi vardır, o da oyuncunun vücudunu reboundu alabilmek için en avantajlı şekle sokmaktır.
Rebound duruşunun temel kuralları aşağıda sıralanmaktadır.
1. Ayaklar. Ayakların arasında mesafe olmalıdır. İdeal pozisyon birebir omuz genişliğidir. Normal şartlarda bu rahat ve doğal bir aralık sağlar. Ayakların rahat olması çok önemlidir ve ayaklar birbirine paralel olmalıdır.
2. Dizler. Basketbol ayakta dik durarak başarılı bir şekilde oynanamaz. Oyuncuların dizlerinde esneklik olmalıdır. Asla dizleri dik konuma getirmeyin. Her zaman dizler hafif bükülü kalça yere yakın olmalıdır. Ağırlık merkezi ayağın ön kısmındadır. Bacaklarda rahatça hareket edebilmek için rahat durumda olmalı.
3. Gövde. Gövdenin çembere bulunduğu yine doğru ileriye hafif bir eğilimi olmalıdır. Bu pozisyon oyuncunun ileri, geri ve yana hareket etmesini sağlar.
4.Kalçalar. Kalçalar yere yakın, vücudu yarım emekleme pozisyonuna sokmalıdır. Bu kaçırılan şuta doğru patlayıcı hareket sağlar.
5. Dirsekler. Dirsekler vücudun dışında vücuttan uzağa doğru durmalıdır. Bu şekilde kollar rahatça hızla herhangi bir yöne hareket edebilir. Kollar gövdenin yanında kalırsa rakip oyuncu vücuduyla baskı uygulayarak bireyin kollarını kullanışsız hale getirebilir.
6. Eller. Ellerin ve parmakların doğru pozisyonda olması çok önemlidir. Parmaklar açık, yukarı çemberin bulunduğu yöne doğru tutulmalıdır. Her iki elde tamamen açık olmalıdır. Eller hafif kavisli bir şekil alıp, topun avucun içine düşmesi sağlanmalıdır. Eller rahat, esnek ve mümkün olduğunca kuru tutmaya çalışılmalıdır.
7. Gözler ve kafa. Gözler topun çembere çarptıktan sonra ne yöne gideceğini anlamak için şut atıldığı anda topun gidiş yolunu izlemelidir. Asıl konsantrasyonunuz topun gidişine odaklansa da, gözler daha geniş bir açıya sahip olmalıdır. Böylece oyuncu kendi pozisyonunu ve diğer oyuncuların hareketlerini gözlemleyebilir. Kafa yukarıya bakar dik bir şekilde durmalıdır. Bu ancak bir savunma oyuncusu hücum oyuncusunu engellediği durumlarda bozulur. Bu durumda ilk amacı savunma oyuncusunu saf dışı bırakmak, sonra ribaundu almak olmalıdır.
8. Vücut Dengesi. Vücudun dengesi oyuncunun her an her yöne çabuk ve kolayca hareket edebilmesini sağlayacak şekilde ayarlanmalıdır. Vücudun ağırlığı iki ayağın üstüne eşit dağıtılmalıdır. Oyuncu ileriye yada geriye fazla eğilerek dengesini bozmamaya dikkat etmelidir.
9. Ayak parmakları. Oyuncu topu almak için yukarı doğru hareketliğinde, topuklarını yerden kaldırır ve vücudunun ağırlığını bacaklarına ve ayak parmaklarına bırakır. Yerden ayaklarını kaldırırken de son olarak ayak parmaklarıyla kendini yukarı doğru iter. Ayağın tabanı bütünüyle yere değerken zıplanmamalıdır. Parmak ucundan havaya sıçrandığında daha çok yaylanma sağlanır. Ribaund alırken yükseğe sıçrama metodu geniş sıçramaya tercih edilir. Topa hamle yaparken hareket ilk anki duruştan başladığı için bu duruşa önem verilmelidir.
REBOUND ALINIRKEN DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR
_ Şut atılır atılmaz en kısa zamanda potaya doğru hareket edin.
_ Topun nereden sekebileceğini tahmin ederek, iyi yer tutun.
_ Rakiplerinizle aranızı kapatın ve kollarını açarak, hem hareket alanınızı genişletin hem de rakibinizin size müdahale imkanlarını daraltır.
_ Ayaklarınızı omuz genişliğinde açarak, dengenizi en iyi koruyabilecek pozisyonu alın.
_ Topu en yukarıda alabilmek için sıçrama zamanını iyi ayarlayın.
_ Topa sahip olduktan sonra, onu en iyi koruyabileceğiniz pozisyonda tutun.
_ Reboundu yakalayamayacağınızı anladığınız anda topa hafifçe vurun ve tekrar kapmaya çalışın.