Ahmet Dedeoğlu
05-02-2008, 01:53 AM
Yazar T. O. Bompa [Only Registered Users Can See Links]
Koordinasyon çok karmaşık bir motorik yetidir ve sürat, kuvvet, dayanıklılık ve esneklik yetileri ile çok yakın ilişki içerisindedir. Bu özellik sadece yeni teknik ve taktiklerin kazanılmasında ve yetkinleştirilmesinde değil, ayrıca rakiplerin, meteorolojik koşulların zemin yada araç gereçlerin değiştirilmesinin söz konusu olduğu alışılmamış durumlardaki teknik ve taktik uygulamalarda da belirleyici bir öneme sahiptir. Sporcunun vücudu alışılmamış koşullarda (havada salto, değişik sıçramalar ve trambolin hareketleri gibi) olduğu kadar değişik durumlarda olduğu ve sporcu dengesini kaybettiği zamanda (örneğin kaygan zeminler, yere konma, çabuk durmalar ve temas sporlar gibi) koordinasyona gereksinim duyulur.
Bir kimsenin koordinasyonunun düzeyi büyük dikkat ve etkinlikle ve özel antrenman amaçlarına göre, değişik derecelerdeki zor hareketleri çok çabuk uygulayabilme yeteneğinin göstergesidir. İyi derece koordinasyona sahip olan sporcu sadece becerileri yetkin bir biçimde gerçekleştirmez, aynı zamanda beklemediği durumlarda antrenmanın sorunlarını çok çabuk çözme yeteneğine de sahiptir.
Koordinasyonun fizyolojik temeli MSS'nin sinirsel süreçlerinin eşuyumuna dayanır. İnsan organizması değişik organların, dizgelerin ve işlevlerin bütünlüğünden oluşmuş bütünleşik bir yapıdır. Organ ve dizge işlevlerinin karmaşıklığı MSS tarafından düzenlenir ve yönlendirilir. MSS işlevlerinden biriside götürücü (efferent) sinir yoluyla belirli alıcı (effektor) organlara uyarana yönelik hızlı tepkinin seçilmesi ve gerçekleştirilmesidir (Mitra ve Mogos 1980). Koordinasyon tüm sinir dizgesinde uyarılma sürecini tam olarak düzenleyen temel sinirsel sürecin temel yapısı olan engelleme (inhibisyonla) ile gerçekleştirilir (Setchenovv 1935).
Sporcunun hareketleri ister istemli yada refleks, basit yada karmaşık tepki olsun hepsi hareketlerin kolaylaştırılmasında (agonist) veya engellenmesinde (antagonist) rol oynayabilen kassal kasılmanın bir sonucudur. Henüz otomatizme edilmemiş çok karmaşık yapıdaki hareketler belirli etmenler tarafından sınırlanır, özellikle agonist ve antagonist ilişki oranını etkileyebilecek koordine edilmemiş bir uyarı, denetimsiz yada az denetlenen bir hareketle sonuçlanabilir. Bir kimsenin motorsal etkinliğinin düzenlenmesi bir uyarıya karşı çok ivedi ve çabuk tepkinin oluşmasını ve bu tepkilerdeki farklılaşmanın ortaya konmasını içerir.. Bir teknik öğenin yada bir becerinin bir çok kere tekrar edilmesinin sonucu olarak, uyarım ve engelleme gibi temel iki sinirsel süreç eşuyumu sağlanmış olur ve ilk olarak sabit, sonrada iyi koordine edilmiş, daha sonra etkin ve yetkin bir beceri uygulaması gerçekleştirilir.
Kaynak:[Only Registered Users Can See Links]
Koordinasyon çok karmaşık bir motorik yetidir ve sürat, kuvvet, dayanıklılık ve esneklik yetileri ile çok yakın ilişki içerisindedir. Bu özellik sadece yeni teknik ve taktiklerin kazanılmasında ve yetkinleştirilmesinde değil, ayrıca rakiplerin, meteorolojik koşulların zemin yada araç gereçlerin değiştirilmesinin söz konusu olduğu alışılmamış durumlardaki teknik ve taktik uygulamalarda da belirleyici bir öneme sahiptir. Sporcunun vücudu alışılmamış koşullarda (havada salto, değişik sıçramalar ve trambolin hareketleri gibi) olduğu kadar değişik durumlarda olduğu ve sporcu dengesini kaybettiği zamanda (örneğin kaygan zeminler, yere konma, çabuk durmalar ve temas sporlar gibi) koordinasyona gereksinim duyulur.
Bir kimsenin koordinasyonunun düzeyi büyük dikkat ve etkinlikle ve özel antrenman amaçlarına göre, değişik derecelerdeki zor hareketleri çok çabuk uygulayabilme yeteneğinin göstergesidir. İyi derece koordinasyona sahip olan sporcu sadece becerileri yetkin bir biçimde gerçekleştirmez, aynı zamanda beklemediği durumlarda antrenmanın sorunlarını çok çabuk çözme yeteneğine de sahiptir.
Koordinasyonun fizyolojik temeli MSS'nin sinirsel süreçlerinin eşuyumuna dayanır. İnsan organizması değişik organların, dizgelerin ve işlevlerin bütünlüğünden oluşmuş bütünleşik bir yapıdır. Organ ve dizge işlevlerinin karmaşıklığı MSS tarafından düzenlenir ve yönlendirilir. MSS işlevlerinden biriside götürücü (efferent) sinir yoluyla belirli alıcı (effektor) organlara uyarana yönelik hızlı tepkinin seçilmesi ve gerçekleştirilmesidir (Mitra ve Mogos 1980). Koordinasyon tüm sinir dizgesinde uyarılma sürecini tam olarak düzenleyen temel sinirsel sürecin temel yapısı olan engelleme (inhibisyonla) ile gerçekleştirilir (Setchenovv 1935).
Sporcunun hareketleri ister istemli yada refleks, basit yada karmaşık tepki olsun hepsi hareketlerin kolaylaştırılmasında (agonist) veya engellenmesinde (antagonist) rol oynayabilen kassal kasılmanın bir sonucudur. Henüz otomatizme edilmemiş çok karmaşık yapıdaki hareketler belirli etmenler tarafından sınırlanır, özellikle agonist ve antagonist ilişki oranını etkileyebilecek koordine edilmemiş bir uyarı, denetimsiz yada az denetlenen bir hareketle sonuçlanabilir. Bir kimsenin motorsal etkinliğinin düzenlenmesi bir uyarıya karşı çok ivedi ve çabuk tepkinin oluşmasını ve bu tepkilerdeki farklılaşmanın ortaya konmasını içerir.. Bir teknik öğenin yada bir becerinin bir çok kere tekrar edilmesinin sonucu olarak, uyarım ve engelleme gibi temel iki sinirsel süreç eşuyumu sağlanmış olur ve ilk olarak sabit, sonrada iyi koordine edilmiş, daha sonra etkin ve yetkin bir beceri uygulaması gerçekleştirilir.
Kaynak:[Only Registered Users Can See Links]