Ahmet Dedeoğlu
06-14-2008, 04:13 AM
ALTYAPIDA DAYANIKLILIK ANTRENMAN METODLARI ve İLKELERİ
DAYANIKLILIK; Tüm organizmanın uzun süre devam eden sportif alıştırmalarda, yorgunluğa karşı koyabilme ve oldukça yüksek yoğunluktaki yüklenmeleri uzun zaman devam ettirebilme yeteneğidir.
Spor Türüne Göre Dayanıklılık İkiye Ayrılır:
1.Genel Dayanıklılık: Her spor dalında ve her sporcuda bulunması gereken dayanıklılık özelliğidir.
2.Özel Dayanıklılık: Her spor dalının özelliğine göre,o spor dalının gerektirdiği teknik taktik uygulaması ile ortaya konan kombine bir dayanıklılıktır.
GENEL DAYANIKLILIK YETENEĞİNİ OLUŞTURAN BİLEŞENLER
Dayanıklılık özelliği;
-Yapısal,
-Koordinatif,
-Fizyolojik,
-Psikolojik yönleriyle kombine bir özelliktir.
AEROBİK DAYANIKLILIK
Aerobik dayanıklılık antrenmanları, özellikle kalp ve dolaşım sisteminin gelişimini sağlayan egzersizlerdir.Oksijenli solunum sistemidir.Normal insana göre bir sporcunun kalbi daha büyük, daha ağır, atımı daha yavaş ve ancak kan pompalama gücü daha yüksektir.Bunlara bağlı olarak kalp giderek daha etkin ve ekonomik çalışmaya başlar.
Egzersiz sırasında vücudun istediği oksijen kadar kalbin atış hızı yükselir.Zor ve uzun egzersizlerde kalp atış hızı en yükseğe çıkar. Genel aerobik dayanıklılıkta verim belirleyici olarak yeterli oksijen alımı ve böylelikle aerobik glikoz-yağ yakımının devamı etkilidir.
AEROBİK DAYANIKLILIĞI OLUŞTURAN PARÇALAR
a . Kısa Süreli Aerobik Dayanıklılık : 2dkr17;dan 8dkr17;ya kadar süren çalışmalarda gerekir.Hollmannr17;a göre bu süre 3dkr17;dan 10dkr17;ya kadardır.
b . Orta Süreli Aerobik Dayanıklılık : 8dkr17;dan 30dkr17;ya kadar süren yüklenmelerde gerekir.Aktivite anında genellikle r0;STEADY-STATEr1; hakimdir.(Steady-state madde değişiminin tam olarak dengelendiği durumdur.Bu durumda laktik asit miktarında bir artış olmaz).
c . Uzun Süreli Aerobik Dayanıklılık : 30dkr17;yı aşan uzun süreli yüklenmeler anında gereklidir.Bu tür dayanıklılığa ihtiyaç gösteren spor dallarında sporsal verim aerobik kapasitenin etkisi altındadır.Bu tip dayanıklılığın gerektirdiği eş anlam,aerobik dayanıklılığının kalp dayanıklılığı ile birlikte düşünülmesidir.
Çocuğun Organizması,Dayanıklılık Yüklenimlerine Aşağıdaki Biçimde Tepki Gösterir:
-Kalp kasının büyümesi ve bununla da kalp veriminin etkinliğindeki artış.
-Kılcaldamar sayısında ve çapındaki büyüme sonucunda kapiller kapasitede sağlanan büyüme.
-Kalp-dolaşım faaliyetinin ekonomik hale gelmesi ve ayrıca dinlenmedeki nabız frekansında görülen düşme,düzenli gerçekleşen kan dağılımı,atış hacminin artması.
-Maksimal oksijen alma yeteneğinde görülen gelişim.
-Kas hücrelerinde mitokondria ve enzim sayısında artış şeklinde gerçekleşen değişim.
TOPARLANMA SÜRECİ
Maksimal yoğunluktaki bir antrenman süreci sonunda birer dakikalık arlarla üç kez alınan nabız neticesi değerlendirilir.Sporcunun en kısa sürede kalp atım sayısının istirahat kalp atım sayısına(İ.K.A.S) yaklaşması o sporcunun aerobik kapasitesinin iyi olduğunu gösterir.
DAYANIKLILIK ANTRENMANLARI
Dayanıklılık antrenmanları, yüksek tempolu basketbol oyunu sırasında yorgunluğun negatif etkilerini ortadan kaldırmak ve zinde kalabilmek için çok önemlidir.
Dayanıklılık antrenmanları sizi fiziksel uygunluğa ulaştırarak, oyun sonuna kadarda aynı tempoda devam edebilmenize olanak sağlar.
Sonuçta tek bahaneniz , ayakkabınızın sahaya uygun olmadığı olacaktır.
ALT YAPI İÇİN SEZONA HAZIRLIKTA YAPILMASI GEREKEN FİZİKSEL ANTRENMANLAR
Tüm spor branşları içerisinde beklide en çok tercih edilen spor dalı basketboldur.
Alt yapıdaki sporcular 40 dakikalık oyunda yaklaşık 3-5 mil (1 mil:1609 metre) kadar koşarlar. Bu koşular içerisinde sürat koşuları, salon boyu fastbreak koşuları, şut atmak için perdelemeden çıkış gibi koşular vardır.
Basketbol sporunun fiziksel yapısı üzerine yapılan bir çalışmada,basketbolcunun bir maç süresinde yaklaşık olarak 4000m. koştuğu ve 90 kez sıçradığı saptanmıştır. Basketbolun yaklaşık olarak %20r17;si aerobik,%80r17;i ise anaerobiktir.
Alt yapıdaki bir oyuncunun kendini geliştirebilmesi için en yararlı zaman sezona hazırlık antrenmanlarıdır.
Sezona hazırlık antrenman programında dayanıklılığı, kuvveti,hızı, koordinasyonu ve çevikliği geliştirici egzersizler yapılır.
Çocukların egzersize yanıtları nedir?
Çocuklar bilindiği gibi bir gelişme ve büyüme periyodu içindedir. Bu periyotta genç çocukların fizyolojik sistemleri, ağır egzersizlerin getirdiği yükleri karşılayacak düzeyde değildir. Bu güç ancak gelişme çağı sonrası yakalanabilmektedir. Özellikle 12yaşın altındaki çocuklar oldukça yüksek bir sempatik sistem aktivitesine sahiptir. Bu yüzden yüksek bir kalp atım sayısının bulunması ve uzun süren dayanıklılık aktiviteleri onların kapasitelerinin kolaylıkla tükenmesine neden olur. Bu dönemdeki çocukların aerobik güçleri düşüktür. Yeterli oksijen kullanma kapasitesine sahip değillerdir. Çünkü , kalbin bir seferde pompalayabildiği kan miktarı yani kalp atım volümleri düşüktür Ayrıca karbonhidrat depoları da ileri yaşlarınkine oranla daha azdır. Burada bilinmesi gereken puberte (ergenlik ) çağı öncesi beyin, sinir, kalp, akciğerler, böbrekler ve organizmanın iç ortamını sabit tutmak için (homeostasis) koordineli bir şekilde çalışan fizyolojik prosesler (işlemler) bebeklik ve çocukluğun ilk çağlarında zayıftır.
Bu sistemlerin gelişimi puberte ve sonrasında görülür. Pubertede görülen kuvvetlenme, puberte ile ilgili değil;hormonal faktörlerin bir sonucu olduğu düşünülmektedir. Vücudun egzersize ve homeostatik mekanizmaların diğer streslerine yanıt verme yeteneği 14 yaşına tepe noktasına ulaşır.
Çocukta antrenmanın tehlike ve riskleri nedir?
Çocuklarda performansın birdenbire ve geçici olarak yükselmesi gözlenir. Küçük yaşta antrenmana başlamanın negatif psikolojik etkileri ile ilgili çalışma sayısı azdır. Bir çalışmada Varek, performansları tekrar düşen çocukların şoka girdikleri ve spor yaşamlarını zamanından önce bitirdiklerini yazar. Çocukta antrenman tek yönlü uygulanmamalıdır. Cottea, yaptığı çalışmalarda antrenman tek yönlü uygulandığında özellikle iskelet sistemi üzerinde olumsuz etkiler gözlendiğinden söz etmektedir. Ayrıca, tek yönlü antrenman programı uygulandığında en riskli spor dallarını cimnastik sırıkla yüksek atlama , kürek , cirit halter, trambolin ve kule atlama olduğu görülmektedir.
Çocuk antrenmanı için önerileri nelerdir?
Belirli bir spor dalına yönlendirilen çocukların ebeveynlerine, bu alanda çocuğu bekleyen şanslar ve riskler açıklanmalıdır. Çocukta sportif başarının, okulu ve geleceğini ikinci plana atmaması sağlanmalıdır. Çocukların aileleri ve özellikle okuldaki beden eğitimi öğretmenleri ile sıkı diyaloglar kurulmalıdır.
BASKETBOLDA MOTORİK ÖZELLİKLERİN GELİŞİM AŞAMALARI
7-8 Yaş Grubu
Çocukların bu yaşlarda yürüme,koşma,sıçrama ve atma gibi etkinliklerle hareket dağarcığı geliştirilir.Hareket koordinasyonları geliştirilir ancak hareket açısı ve zorluğu yüksek çalışmalar yaptırılmaz.Hareket dikkati dağıtacak şekilde uzun süre uygulanmaz Reaksiyon,denge ve ritm yeteneğini geliştiren çalışmalar yaptırılmalıdır.
8-10 Yaş Grubu
Kondisyona yönelik çalışmalar eğitsel oyun formu içerisinde kazandırılmalıdır.Yoğun dayanıklılık çalışmaları kesinlikle uygulanmaz.Kendi vücut ağırlığı ile oyun formundaki kuvvetlendirici çalışmalar,genel hareketlilik antrenmanı ve süratin düzeltilmesi ön plandadır.
10-12 Yaş Grubu
Özellikle kendi vücut ağırlığı ile yapılan çabuk kuvvet çalışmaları,topsuz ve topla reaksiyon,sürat,dayanıklılık koordinasyon ve hareketlilik bu dönemde yer alan çalışmalardır. Motorik özelliklerin bu yaşta çok yönlü gelişimi uzun ve başarılı basketbol kariyeri için önemli ön şartlardan birisidir.
12-14 Yaş Grubu
Çocuğun kendi vücut ağırlığı ile yaptığı topsuz,toplu ve teknik bağlantılı kuvvet,sürat,dayanıklılık(özellikle topla),hareketlilik ve koordinasyon çalışmaları kondisyon antrenmanlarının temelini oluşturur.
14 Yaş ve Sonrası
Teknik,taktik ve kondisyon antrenmanları amacına,içeriğine ve yaşlara göre uygun metodlarla uygulanır.Dayanıklılık çalışmaları (uzun mesafeli koşular,yaygın interval çalışmaları vb.) süratte devamlılık çalışmaları,hareketlilik,denge ve koordinasyon çalışmaları yaptırılmalıdır.
Çocukta ve gençte kuvvet antrenmanının özellikleri nedir?
Çocukluk ve gençlik yaşında genel ve çok yönlü vücut gelişiminde kuvvet antrenmanı önemli bir rol oynar. Kuvvet antrenmanı genel anlamda okul öncesi çağda önerilmez. Bu yaş basamağında çocukların kemik ve kas gelişimini sağlamak için, düzenli olarak kuvvet çalışmalarından uzak spor yapmaları yeterlidir. Bu dönemde her türlü kuvvet çeşidine uygun olarak dayanma, asılma çekme (parmaklık tırmanma, halat çekme ) ile amaçlanan kuvvet gelişimi sağlanabilir. Bunun dışında ayrı bir çalışmaya gerek duyulmaz
İlkokulun ilk sınıflarında çocuğun kendi vücut ağırlığı ile yapacağı çalışmalar yeterlidir. Burada halat çekme, yüksekçe bir yere dayanarak push-up (şınav), direğe veya halata tırmanma, alçak barda ayaklar önde/yerde kendini çekme, barfikse asılma, tek ve çift ayak sıçramalar, çakı hareketleri en uygun düşen kuvvet çalışmalarıdır. Stemmlerr17;e göre gövde kaslarının kuvvetlenmesi ve tırmanma yeteneği 7-9 yaşları arasında en yüksek gelişim düzeyine erişmektedir. Bunların ardından 9 yaş sonrası kendi vücut ağırlığının dışındaki bir ağırlığa taşınarak, sağlık topu gibi çalışmalar ilave edilebilir. Ayrıca antrenman içeriği olarak barfikste dikey olarak kendini çekme, düz zeminde push-up (şınav) karın ve sırt kasları için sit-up (mekik) ve ters mekik gibi egzersizler de eklenebilir.
Uzmanlar 14 yaşından önce serbest ağırlıkla çalışma yapılmaması gerekliliğine dikkat çekmektedir.
Artan yaşla bağlı olarak dinamik çalışmaların yanı sara izotermik (statik/durgun) çalışmalara da ağırlık verilmeye başlanmalıdır. Bilindiği gibi anaerobik güç yaşın ilerlemese bağlı bir gelişim göstermektedir. Bu dönemden sonra yapılacak kuvvet çalışmalarında serbest ağırlık (halter) devreye girecek ise mutlaka bir uzman tarafından programlarının hazırlanması gerekmektedir. Erkeklerde kas kuvvetindeki en büyük artış 6, 8, 13 ve 14 yaşlarında gözlenir. Kızlarda ise en büyük artış 4 ve 9r17;uncu yaşlara gözlenmektedir.
Çocuk ve gençlerde yapılacak kuvvet çalışmalarının temel ilkeleri nelerdir?
Çocuk ve gençlerde yapılacak kuvvet çalışmalarında göz önüne alınması gereken temel ilkeleri dört ana başlık altında toplayabiliriz. Bunlar sırasıyla şunlardır:
a-Rizikosuz fakat bedensel verimlilik yeteneği çok yönlü geliştirilmelidir.
b. Çalışmalar her yaş dönemine göre planlanmalıdır. Ayrıca çok yönlü değişken ve neşe verici olmalıdır. Oyun formu içinde verimlidir.
c. Temel kuvvet (birim kuvvet, kaba kuvvet) ile hareket becerisi ve teknik arasında yakın ilişki kurulmalıdır
d. Gençlerde ortopedik yönden uygun olup olmadığı araştırılmadan üst düzeyde yüklenmeler yapılmamalıdır .
Ağırlık çalışmalarının boy uzamasına etkisi nedir?
Ağırlık çalışmalarına başlama yaşında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, büyüme çağıdır. Özellikle fiziksel gelişme sırasında , boyun uzaması, kemiklerin epifiz adı verilen büyüme noktalarından sağlanır. Burada epifiz bölgelerine gelen darbeler ve o bölgelere binen fiziksel yük, bu bölgelerin erken kapanmasına neden olur. Böylece kemiğin büyümesi, boyun uzaması engellenmiş olur.
KAYNAKLAR
1. Basketball Conditioning Workouts/Bally Total Fitness
2. MARTIN,D.Training im kindes-und Jugendalter.1988 Schorndorf
3. Physical Training
4. WEINECK,J.Optimales Trainingslehre.Erlange.1990
5. Y.SEVİM:Basketbol Beden Eğitimi Öğretmenleri Derneği Yayınları No-2,1975
6.FOX,El et al (198 :The Physiological Basis of Physical Education and Atletics,Philadelphia.
7. BOMPA,T.:Theory and Methodolgy of Training.Kendall/Hunt Publishing Company.
8. BONEN,BELCASTRO,A.N.:Comparison of self-selected recovery methods on lactic asid removal rates
Kaynak:foryouforum
DAYANIKLILIK; Tüm organizmanın uzun süre devam eden sportif alıştırmalarda, yorgunluğa karşı koyabilme ve oldukça yüksek yoğunluktaki yüklenmeleri uzun zaman devam ettirebilme yeteneğidir.
Spor Türüne Göre Dayanıklılık İkiye Ayrılır:
1.Genel Dayanıklılık: Her spor dalında ve her sporcuda bulunması gereken dayanıklılık özelliğidir.
2.Özel Dayanıklılık: Her spor dalının özelliğine göre,o spor dalının gerektirdiği teknik taktik uygulaması ile ortaya konan kombine bir dayanıklılıktır.
GENEL DAYANIKLILIK YETENEĞİNİ OLUŞTURAN BİLEŞENLER
Dayanıklılık özelliği;
-Yapısal,
-Koordinatif,
-Fizyolojik,
-Psikolojik yönleriyle kombine bir özelliktir.
AEROBİK DAYANIKLILIK
Aerobik dayanıklılık antrenmanları, özellikle kalp ve dolaşım sisteminin gelişimini sağlayan egzersizlerdir.Oksijenli solunum sistemidir.Normal insana göre bir sporcunun kalbi daha büyük, daha ağır, atımı daha yavaş ve ancak kan pompalama gücü daha yüksektir.Bunlara bağlı olarak kalp giderek daha etkin ve ekonomik çalışmaya başlar.
Egzersiz sırasında vücudun istediği oksijen kadar kalbin atış hızı yükselir.Zor ve uzun egzersizlerde kalp atış hızı en yükseğe çıkar. Genel aerobik dayanıklılıkta verim belirleyici olarak yeterli oksijen alımı ve böylelikle aerobik glikoz-yağ yakımının devamı etkilidir.
AEROBİK DAYANIKLILIĞI OLUŞTURAN PARÇALAR
a . Kısa Süreli Aerobik Dayanıklılık : 2dkr17;dan 8dkr17;ya kadar süren çalışmalarda gerekir.Hollmannr17;a göre bu süre 3dkr17;dan 10dkr17;ya kadardır.
b . Orta Süreli Aerobik Dayanıklılık : 8dkr17;dan 30dkr17;ya kadar süren yüklenmelerde gerekir.Aktivite anında genellikle r0;STEADY-STATEr1; hakimdir.(Steady-state madde değişiminin tam olarak dengelendiği durumdur.Bu durumda laktik asit miktarında bir artış olmaz).
c . Uzun Süreli Aerobik Dayanıklılık : 30dkr17;yı aşan uzun süreli yüklenmeler anında gereklidir.Bu tür dayanıklılığa ihtiyaç gösteren spor dallarında sporsal verim aerobik kapasitenin etkisi altındadır.Bu tip dayanıklılığın gerektirdiği eş anlam,aerobik dayanıklılığının kalp dayanıklılığı ile birlikte düşünülmesidir.
Çocuğun Organizması,Dayanıklılık Yüklenimlerine Aşağıdaki Biçimde Tepki Gösterir:
-Kalp kasının büyümesi ve bununla da kalp veriminin etkinliğindeki artış.
-Kılcaldamar sayısında ve çapındaki büyüme sonucunda kapiller kapasitede sağlanan büyüme.
-Kalp-dolaşım faaliyetinin ekonomik hale gelmesi ve ayrıca dinlenmedeki nabız frekansında görülen düşme,düzenli gerçekleşen kan dağılımı,atış hacminin artması.
-Maksimal oksijen alma yeteneğinde görülen gelişim.
-Kas hücrelerinde mitokondria ve enzim sayısında artış şeklinde gerçekleşen değişim.
TOPARLANMA SÜRECİ
Maksimal yoğunluktaki bir antrenman süreci sonunda birer dakikalık arlarla üç kez alınan nabız neticesi değerlendirilir.Sporcunun en kısa sürede kalp atım sayısının istirahat kalp atım sayısına(İ.K.A.S) yaklaşması o sporcunun aerobik kapasitesinin iyi olduğunu gösterir.
DAYANIKLILIK ANTRENMANLARI
Dayanıklılık antrenmanları, yüksek tempolu basketbol oyunu sırasında yorgunluğun negatif etkilerini ortadan kaldırmak ve zinde kalabilmek için çok önemlidir.
Dayanıklılık antrenmanları sizi fiziksel uygunluğa ulaştırarak, oyun sonuna kadarda aynı tempoda devam edebilmenize olanak sağlar.
Sonuçta tek bahaneniz , ayakkabınızın sahaya uygun olmadığı olacaktır.
ALT YAPI İÇİN SEZONA HAZIRLIKTA YAPILMASI GEREKEN FİZİKSEL ANTRENMANLAR
Tüm spor branşları içerisinde beklide en çok tercih edilen spor dalı basketboldur.
Alt yapıdaki sporcular 40 dakikalık oyunda yaklaşık 3-5 mil (1 mil:1609 metre) kadar koşarlar. Bu koşular içerisinde sürat koşuları, salon boyu fastbreak koşuları, şut atmak için perdelemeden çıkış gibi koşular vardır.
Basketbol sporunun fiziksel yapısı üzerine yapılan bir çalışmada,basketbolcunun bir maç süresinde yaklaşık olarak 4000m. koştuğu ve 90 kez sıçradığı saptanmıştır. Basketbolun yaklaşık olarak %20r17;si aerobik,%80r17;i ise anaerobiktir.
Alt yapıdaki bir oyuncunun kendini geliştirebilmesi için en yararlı zaman sezona hazırlık antrenmanlarıdır.
Sezona hazırlık antrenman programında dayanıklılığı, kuvveti,hızı, koordinasyonu ve çevikliği geliştirici egzersizler yapılır.
Çocukların egzersize yanıtları nedir?
Çocuklar bilindiği gibi bir gelişme ve büyüme periyodu içindedir. Bu periyotta genç çocukların fizyolojik sistemleri, ağır egzersizlerin getirdiği yükleri karşılayacak düzeyde değildir. Bu güç ancak gelişme çağı sonrası yakalanabilmektedir. Özellikle 12yaşın altındaki çocuklar oldukça yüksek bir sempatik sistem aktivitesine sahiptir. Bu yüzden yüksek bir kalp atım sayısının bulunması ve uzun süren dayanıklılık aktiviteleri onların kapasitelerinin kolaylıkla tükenmesine neden olur. Bu dönemdeki çocukların aerobik güçleri düşüktür. Yeterli oksijen kullanma kapasitesine sahip değillerdir. Çünkü , kalbin bir seferde pompalayabildiği kan miktarı yani kalp atım volümleri düşüktür Ayrıca karbonhidrat depoları da ileri yaşlarınkine oranla daha azdır. Burada bilinmesi gereken puberte (ergenlik ) çağı öncesi beyin, sinir, kalp, akciğerler, böbrekler ve organizmanın iç ortamını sabit tutmak için (homeostasis) koordineli bir şekilde çalışan fizyolojik prosesler (işlemler) bebeklik ve çocukluğun ilk çağlarında zayıftır.
Bu sistemlerin gelişimi puberte ve sonrasında görülür. Pubertede görülen kuvvetlenme, puberte ile ilgili değil;hormonal faktörlerin bir sonucu olduğu düşünülmektedir. Vücudun egzersize ve homeostatik mekanizmaların diğer streslerine yanıt verme yeteneği 14 yaşına tepe noktasına ulaşır.
Çocukta antrenmanın tehlike ve riskleri nedir?
Çocuklarda performansın birdenbire ve geçici olarak yükselmesi gözlenir. Küçük yaşta antrenmana başlamanın negatif psikolojik etkileri ile ilgili çalışma sayısı azdır. Bir çalışmada Varek, performansları tekrar düşen çocukların şoka girdikleri ve spor yaşamlarını zamanından önce bitirdiklerini yazar. Çocukta antrenman tek yönlü uygulanmamalıdır. Cottea, yaptığı çalışmalarda antrenman tek yönlü uygulandığında özellikle iskelet sistemi üzerinde olumsuz etkiler gözlendiğinden söz etmektedir. Ayrıca, tek yönlü antrenman programı uygulandığında en riskli spor dallarını cimnastik sırıkla yüksek atlama , kürek , cirit halter, trambolin ve kule atlama olduğu görülmektedir.
Çocuk antrenmanı için önerileri nelerdir?
Belirli bir spor dalına yönlendirilen çocukların ebeveynlerine, bu alanda çocuğu bekleyen şanslar ve riskler açıklanmalıdır. Çocukta sportif başarının, okulu ve geleceğini ikinci plana atmaması sağlanmalıdır. Çocukların aileleri ve özellikle okuldaki beden eğitimi öğretmenleri ile sıkı diyaloglar kurulmalıdır.
BASKETBOLDA MOTORİK ÖZELLİKLERİN GELİŞİM AŞAMALARI
7-8 Yaş Grubu
Çocukların bu yaşlarda yürüme,koşma,sıçrama ve atma gibi etkinliklerle hareket dağarcığı geliştirilir.Hareket koordinasyonları geliştirilir ancak hareket açısı ve zorluğu yüksek çalışmalar yaptırılmaz.Hareket dikkati dağıtacak şekilde uzun süre uygulanmaz Reaksiyon,denge ve ritm yeteneğini geliştiren çalışmalar yaptırılmalıdır.
8-10 Yaş Grubu
Kondisyona yönelik çalışmalar eğitsel oyun formu içerisinde kazandırılmalıdır.Yoğun dayanıklılık çalışmaları kesinlikle uygulanmaz.Kendi vücut ağırlığı ile oyun formundaki kuvvetlendirici çalışmalar,genel hareketlilik antrenmanı ve süratin düzeltilmesi ön plandadır.
10-12 Yaş Grubu
Özellikle kendi vücut ağırlığı ile yapılan çabuk kuvvet çalışmaları,topsuz ve topla reaksiyon,sürat,dayanıklılık koordinasyon ve hareketlilik bu dönemde yer alan çalışmalardır. Motorik özelliklerin bu yaşta çok yönlü gelişimi uzun ve başarılı basketbol kariyeri için önemli ön şartlardan birisidir.
12-14 Yaş Grubu
Çocuğun kendi vücut ağırlığı ile yaptığı topsuz,toplu ve teknik bağlantılı kuvvet,sürat,dayanıklılık(özellikle topla),hareketlilik ve koordinasyon çalışmaları kondisyon antrenmanlarının temelini oluşturur.
14 Yaş ve Sonrası
Teknik,taktik ve kondisyon antrenmanları amacına,içeriğine ve yaşlara göre uygun metodlarla uygulanır.Dayanıklılık çalışmaları (uzun mesafeli koşular,yaygın interval çalışmaları vb.) süratte devamlılık çalışmaları,hareketlilik,denge ve koordinasyon çalışmaları yaptırılmalıdır.
Çocukta ve gençte kuvvet antrenmanının özellikleri nedir?
Çocukluk ve gençlik yaşında genel ve çok yönlü vücut gelişiminde kuvvet antrenmanı önemli bir rol oynar. Kuvvet antrenmanı genel anlamda okul öncesi çağda önerilmez. Bu yaş basamağında çocukların kemik ve kas gelişimini sağlamak için, düzenli olarak kuvvet çalışmalarından uzak spor yapmaları yeterlidir. Bu dönemde her türlü kuvvet çeşidine uygun olarak dayanma, asılma çekme (parmaklık tırmanma, halat çekme ) ile amaçlanan kuvvet gelişimi sağlanabilir. Bunun dışında ayrı bir çalışmaya gerek duyulmaz
İlkokulun ilk sınıflarında çocuğun kendi vücut ağırlığı ile yapacağı çalışmalar yeterlidir. Burada halat çekme, yüksekçe bir yere dayanarak push-up (şınav), direğe veya halata tırmanma, alçak barda ayaklar önde/yerde kendini çekme, barfikse asılma, tek ve çift ayak sıçramalar, çakı hareketleri en uygun düşen kuvvet çalışmalarıdır. Stemmlerr17;e göre gövde kaslarının kuvvetlenmesi ve tırmanma yeteneği 7-9 yaşları arasında en yüksek gelişim düzeyine erişmektedir. Bunların ardından 9 yaş sonrası kendi vücut ağırlığının dışındaki bir ağırlığa taşınarak, sağlık topu gibi çalışmalar ilave edilebilir. Ayrıca antrenman içeriği olarak barfikste dikey olarak kendini çekme, düz zeminde push-up (şınav) karın ve sırt kasları için sit-up (mekik) ve ters mekik gibi egzersizler de eklenebilir.
Uzmanlar 14 yaşından önce serbest ağırlıkla çalışma yapılmaması gerekliliğine dikkat çekmektedir.
Artan yaşla bağlı olarak dinamik çalışmaların yanı sara izotermik (statik/durgun) çalışmalara da ağırlık verilmeye başlanmalıdır. Bilindiği gibi anaerobik güç yaşın ilerlemese bağlı bir gelişim göstermektedir. Bu dönemden sonra yapılacak kuvvet çalışmalarında serbest ağırlık (halter) devreye girecek ise mutlaka bir uzman tarafından programlarının hazırlanması gerekmektedir. Erkeklerde kas kuvvetindeki en büyük artış 6, 8, 13 ve 14 yaşlarında gözlenir. Kızlarda ise en büyük artış 4 ve 9r17;uncu yaşlara gözlenmektedir.
Çocuk ve gençlerde yapılacak kuvvet çalışmalarının temel ilkeleri nelerdir?
Çocuk ve gençlerde yapılacak kuvvet çalışmalarında göz önüne alınması gereken temel ilkeleri dört ana başlık altında toplayabiliriz. Bunlar sırasıyla şunlardır:
a-Rizikosuz fakat bedensel verimlilik yeteneği çok yönlü geliştirilmelidir.
b. Çalışmalar her yaş dönemine göre planlanmalıdır. Ayrıca çok yönlü değişken ve neşe verici olmalıdır. Oyun formu içinde verimlidir.
c. Temel kuvvet (birim kuvvet, kaba kuvvet) ile hareket becerisi ve teknik arasında yakın ilişki kurulmalıdır
d. Gençlerde ortopedik yönden uygun olup olmadığı araştırılmadan üst düzeyde yüklenmeler yapılmamalıdır .
Ağırlık çalışmalarının boy uzamasına etkisi nedir?
Ağırlık çalışmalarına başlama yaşında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, büyüme çağıdır. Özellikle fiziksel gelişme sırasında , boyun uzaması, kemiklerin epifiz adı verilen büyüme noktalarından sağlanır. Burada epifiz bölgelerine gelen darbeler ve o bölgelere binen fiziksel yük, bu bölgelerin erken kapanmasına neden olur. Böylece kemiğin büyümesi, boyun uzaması engellenmiş olur.
KAYNAKLAR
1. Basketball Conditioning Workouts/Bally Total Fitness
2. MARTIN,D.Training im kindes-und Jugendalter.1988 Schorndorf
3. Physical Training
4. WEINECK,J.Optimales Trainingslehre.Erlange.1990
5. Y.SEVİM:Basketbol Beden Eğitimi Öğretmenleri Derneği Yayınları No-2,1975
6.FOX,El et al (198 :The Physiological Basis of Physical Education and Atletics,Philadelphia.
7. BOMPA,T.:Theory and Methodolgy of Training.Kendall/Hunt Publishing Company.
8. BONEN,BELCASTRO,A.N.:Comparison of self-selected recovery methods on lactic asid removal rates
Kaynak:foryouforum